Πολιτική Ψυχολογία

Το μάθημα εισάγει τους/τις φοιτητές/τριες στο πεδίο της Πολιτικής Ψυχολογίας, εστιάζοντας στις ψυχολογικές διεργασίες που διαμορφώνουν ην πολιτική σκέψη,  στάσεις,  αξίες,  ιδεολογική τοποθέτηση, ταυτότητες και μορφές  συμμετοχής στη δημόσια ζωή. Εξετάζει τις ψυχολογικές διαστάσεις της ιδιότητας του πολίτη, καθώς και τον τρόπο με τον οποίο τα άτομα κατανοούν πολιτικά γεγονότα, διαμορφώνουν πολιτικές απόψεις και προτιμήσεις, λαμβάνουν πολιτικές αποφάσεις και συμμετέχουν, ή αποσύρονται, από την πολιτική διαδικασία.

Το μάθημα καλύπτει βασικές θεματικές της Πολιτικής Ψυχολογίας, όπως η πολιτική κοινωνικοποίηση, η πολιτική σκέψη και η λήψη αποφάσεων, οι πολιτικές στάσεις και αξίες, η ιδεολογία, η πολιτική ταυτότητα και η κομματική ταύτιση, το συναίσθημα στην πολιτική, η εκλογική συμπεριφορά, η πολιτική συμμετοχή, η πολιτική εμπιστοσύνη και η πολιτική επικοινωνία. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην κατανόηση των ψυχολογικών παραγόντων που επηρεάζουν την αίσθηση πολιτικής αποτελεσματικότητας, την εμπιστοσύνη ή δυσπιστία προς τους θεσμούς, τις γνωστικές διεργασίες και προκαταλήψεις στην πολιτική κρίση, καθώς και τη σχέση των πολιτών με την πολιτική ζωή. Επιπλέον το μάθημα περιλαμβάνει επιλεγμένα σύγχρονα θέματα της Πολιτικής Ψυχολογίας, όπως η παραπληροφόρηση, οι θεωρίες συνωμοσίας, η πόλωση, ο λαϊκισμός, η διομαδική απειλή, οι κατηγοριοποιήσεις «εμείς – οι άλλοι», η ριζοσπαστικοποίηση και η πολιτική βία.

Ενδεικτικές θεματικές ενότητες:

1.       Εισαγωγή στην Πολιτική Ψυχολογία: αντικείμενο, βασικές έννοιες και κύρια ερωτήματα του πεδίου.

2.       Το άτομο ως πολίτης: ψυχολογικές διαστάσεις της ιδιότητας του πολίτη, πολιτικό ενδιαφέρον, αίσθηση συμμετοχής και επιρροής.

3.       Πολιτική σκέψη και λήψη αποφάσεων: ψυχολογικές διεργασίες κατανόησης πολιτικών γεγονότων, προσώπων και θεσμών, γνωστικές προκαταλήψεις και απλουστεύσεις.

4.       Πολιτική κοινωνικοποίηση: οικογένεια, σχολείο, κοινωνικό περιβάλλον, μέσα ενημέρωσης και διαμόρφωση πολιτικών αντιλήψεων.

5.       Πολιτικές στάσεις και αξίες: διαμόρφωση στάσεων, αξιακοί προσανατολισμοί και σχέση με την πολιτική συμπεριφορά.

6.       Ιδεολογία και πολιτικός προσανατολισμός: ψυχολογικές προσεγγίσεις της ιδεολογικής τοποθέτησης.

7.       Πολιτική ταυτότητα και κομματική ταύτιση: πολιτικές ταυτίσεις, διεργασίες ταυτότητας, αίσθηση του «ανήκειν», κατηγοριοποιήσεις «εμείς – οι άλλοι» και πολιτική συμπεριφορά.

8.       Συναίσθημα και πολιτική: φόβος, θυμός, ελπίδα, εμπιστοσύνη και διομαδική απειλή.

9.       Εκλογική συμπεριφορά: ψήφος, εκλογική επιλογή, αποχή και ψυχολογικοί παράγοντες συμμετοχής.

10.   Πολιτική συμμετοχή: πολιτική αποτελεσματικότητα, ακτιβισμός, διαμαρτυρία και συλλογική δράση.

11.   Πολιτική εμπιστοσύνη και θεσμοί: εμπιστοσύνη, δυσπιστία, πολιτική αποτελεσματικότητα και αποξένωση.

12.   Πολιτική επικοινωνία και μέσα ενημέρωσης: πολιτικά μηνύματα, πειθώ, μέσα κοινωνικής δικτύωσης πολιτική πληροφόρηση και παραπληροφόρηση.

Σύγχρονες  προκλήσεις στην Πολιτική Ψυχολογία: θεωρίες συνωμοσίας, πόλωση, λαϊκισμός, ριζοσπαστικοποίηση και πολιτική βία.